berk bast

Een berkenboom snoeien

Een berk is een zeer snelle groeier; best logisch dus als je hem een keer wil snoeien. Een trouwe lezer stelde ons de vraag hoe je dat het beste kunt doen. Hij woont in de bouw, en dan is het helemaal verstandig om je berk regelmatig te snoeien. Omdat het een lange en slanke boom is, valt hij bij wind sneller om dan andere bomen. Ook neemt hij veel licht weg van de buurtuinen.

Berk snoeien in november of december

Een berk snoei je in november of december. Hiervoor geldt hetzelfde als bij een notenboom: je moet hem snoeien voordat de sapstroom half januari op gang komt. Snoei je hem later, dan begint de boom te bloeden en verliest hij heel veel vocht. Trouwens, van dat vocht werd heel vroeger berkenwijn (of berkenwater) gemaakt – dat schijnt heel goed te zijn voor je haar (al kan dat ook zomaar een fabeltje zijn).

Overigens kun je berken ook heel goed een lichte snoeibeurt geven in de zomer. De berk zal dan niet gaan bloeden. Wel is het een zwaarder karwei als al het blad er nog aan zit.

Een berk knotten

Zaag je een stuk van de berkenboom af, dan zal de boom dat compenseren door heel snel te groeien. Als je hem bijvoorbeeld knot, krijgt hij al snel weer veel scheuten. Normaal gesproken is de groeiwijze (habitus) van de berk lang en slank. Door hem drastisch te snoeien (dat wil zeggen: halverwege afzagen), krijgt hij in de eerste jaren na de snoei een bolle vorm. Sommige mensen vinden zo’n afgeknotte stam lelijk, maar het is zeker een goede oplossing. Na een paar jaar groeit hij wel in zijn oude vorm terug en kun je weer jaren vooruit. Je kunt in ieder geval weer een tijd rustig slapen: de boom zal lang niet meer zoveel wind vangen.

Zo ziet een geknotte berk eruit (scroll naar beneden voor een foto van de habitus):
geknotte berk

Twee jaar na de drastische snoei kun je her en der wat takken inkorten om de boom in toom te houden. Dit kun je om het jaar herhalen. De dunne takjes kun je trouwens goed gebruiken om een berkenbezem te maken!

Een berk snoeien in de bouw

Alles goed en wel; zo’n boom snoeien is makkelijker gezegd dan gedaan. Met name als je in de bouw woont, is het een hele operatie. Ons advies? Snoei je berk in gedeelten. Eerst zaag je het hoogste stuk uit de boom, en daarna haal je er telkens weer een stuk af. Lukt het niet om erbij te komen, dan zul je een hoogwerker moeten gebruiken.

Belangrijk: doe dit niet met een motorzaag. Als je een motorzaag gebruikt, moet je stevig op de grond staan – het is veel te gevaarlijk op de ladder of als je in de boom klimt. Doe dit soort snoeiwerk altijd met een handzaag.

Een berk wordt niet zo oud

Voor mijn gevoel is een berk meer een plant dan een boom; door het zachte hout wordt een berk over het algemeen niet zo heel oud. De boom sterft snel af en ook het brandhout van de berk brandt vrij snel weg. Het is wel heel geschikt om samen met eik te stoken (goed voor je schoorsteen) en het geurt ook fijn. Ik vind vooral de stam heel mooi: wit met afwisselend grijzige bast. Heb je een scheurende bast, dan is het een ruwe berk.

Hoewel de snelle groei een nadeel kan zijn, heeft het zeker ook voordelen. Als je nu een berkenboompje van vingerdikte plant, heb je over vijf jaar een behoorlijk grote boom van een paar meter hoog. In het voorjaar en de zomer komen er berkenkatjes aan. Sommige mensen vinden dat irritant, maar ik denk dan: wees blij dat er een boom bij je in de buurt staat!

Dit is de habitus van de berk:
groeiwijze berk

39 Comments

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*